Wygaszenie położnictwa, neonatologii i całodobowej pediatrii, mniej łóżek na internie, odejście od ostrego profilu chirurgii i ograniczenie dotychczasowej całodobowej gotowości bloku operacyjnego. W zamian – chirurgia planowa, diagnostyka, poradnie i przede wszystkim rozwój opieki długoterminowej. Tak w dużym skrócie wygląda kierunek zmian zapisany w Programie Naprawczym SPZOZ w Nowogardzie na lata 2026–2028.

To nie jest jednak wyłącznie plan szukania oszczędności. Z dokumentu wyłania się nowy model funkcjonowania całej placówki.

Całodobową podstawą szpitala ma pozostać Oddział Chorób Wewnętrznych. Jednocześnie program rekomenduje zmniejszenie liczby łóżek na internie z 24 do 18. Według danych za 2025 rok średnie obłożenie oddziału wynosiło około 58,5 proc. Przy utrzymaniu podobnej liczby hospitalizacji po redukcji łóżek statystyczne obłożenie wzrosłoby do około 78 proc. Program wylicza również teoretyczne zmniejszenie minimalnego zapotrzebowania pielęgniarskiego o 3,6 etatu, choć wyraźnie zastrzega, że nie oznacza to automatycznej likwidacji dokładnie takiej liczby stanowisk.

Znacznie większa zmiana dotyczy chirurgii. Program rekomenduje odejście od ostrego profilu chirurgii ogólnej i skoncentrowanie działalności na zabiegach planowych, chirurgii jednego dnia oraz krótkich hospitalizacjach. Oznacza to również ograniczenie dotychczasowej całodobowej gotowości związanej z ostrą chirurgią. Dla pacjentów wymagających ostrego leczenia chirurgicznego mają zostać uzgodnione z ratownictwem medycznym i szpitalami regionalnymi zasady kierowania oraz transferowania chorych do placówek posiadających odpowiednie zabezpieczenie.

REKLAMA

I właśnie tutaj pojawia się jedno z najważniejszych pytań: co po tych zmianach będzie oznaczało dla mieszkańca Nowogardu zgłoszenie się do miejscowego szpitala z nagłym przypadkiem wymagającym pilnej interwencji chirurgicznej?

Kolejna zasadnicza zmiana to wygaszenie całego pionu matki i dziecka w jego dotychczasowej formule. Program przewiduje wygaszenie całodobowego położnictwa i sali porodowej, neonatologii oraz całodobowej pediatrii.

Szczególnie interesująco wygląda rachunek ekonomiczny tej decyzji. Według modelu przedstawionego w programie wygaszenie tego obszaru oznacza około 9,3 mln zł mniej przychodów rocznie, ale jednocześnie około 10 mln zł redukcji kosztów. Bezpośrednia poprawa wyniku została więc oszacowana na około 700 tys. zł rocznie. Większy efekt finansowy ma pojawić się dopiero wówczas, gdy zwolniona infrastruktura zostanie ponownie wykorzystana, przede wszystkim na potrzeby rozwijanej opieki długoterminowej.

Warto więc zapytać: czy skala tej zmiany pozostaje proporcjonalna do bezpośredniego efektu finansowego, który ma przynieść?

Wygaszenie położnictwa nie oznacza natomiast całkowitego odejścia od ginekologii. Program chce zachować planową ginekologię operacyjną, ale ma ona funkcjonować w ścisłym połączeniu z chirurgią. Oba obszary mają korzystać ze wspólnego zaplecza – bazy łóżkowej, bloku operacyjnego, personelu pielęgniarskiego, sali wybudzeń i części obsługi organizacyjnej. W praktyce oznacza to stworzenie bardziej zintegrowanego pionu zabiegowego, skoncentrowanego przede wszystkim na działalności planowej.

Zmienić ma się również sposób funkcjonowania bloku operacyjnego. Wraz z odejściem od ostrego profilu chirurgii i wygaszeniem położnictwa ma on przejść w większym stopniu na model pracy planowej i dziennej. Program wskazuje także możliwość ograniczenia całodobowej gotowości anestezjologicznej związanej z wygaszanymi profilami. Jednocześnie sam dokument zwraca uwagę na konieczność zabezpieczenia pacjentów pozostających po operacjach na noc oraz stworzenia procedur reagowania na powikłania i – jeśli będzie to konieczne – transferowania pacjentów do innych placówek.

Na czym zatem ma opierać się przyszłość SPZOZ?

Jednym z najważniejszych filarów ma stać się opieka długoterminowa. SPZOZ prowadzi już ZOL w Resku, a program zakłada rozwijanie tego segmentu oraz przygotowanie nowego ZOL w Nowogardzie, między innymi poprzez wykorzystanie pomieszczeń zwolnionych po wygaszanych oddziałach. W dalszej perspektywie rozważane jest także rozwijanie opieki nad pacjentami wymagającymi długotrwałej wentylacji mechanicznej.

Dużo większą rolę mają odgrywać również POZ, poradnie specjalistyczne, diagnostyka, endoskopia i laboratorium. To ostatnie ma wręcz zmienić sposób funkcjonowania. Program zakłada przekształcenie laboratorium w lokalne centrum diagnostyczne typu „Profit Center”, które poza obsługą własnych pacjentów ma pozyskiwać zewnętrznych klientów – lekarzy POZ, prywatne gabinety, inne placówki lecznicze, ZOL, DPS, hospicja czy firmy. Po wygaszeniu położnictwa, neonatologii i pediatrii analizowane ma być również dostosowanie nocnego zabezpieczenia laboratorium do mniejszej liczby ostrych przypadków.

Restrukturyzacja obejmuje przy tym znacznie więcej niż same oddziały. Analizowane mają być również kuchnia, pralnia, farmacja, dział techniczny, transport, administracja i pozostałe zaplecze szpitala – zarówno pod kątem kosztów i zatrudnienia, jak i możliwości reorganizacji czy przekazania części usług na zewnątrz. W przypadku kuchni rozważany jest wariant outsourcingu żywienia, choć program na obecnym etapie go nie przesądza. Osobny rozdział dokumentu poświęcono natomiast restrukturyzacji pralni i analizie outsourcingu.

Zmiany dotyczą także pracowników. Program przewiduje przygotowanie docelowego planu etatów i kontraktów dla każdej komórki po restrukturyzacji. Nie wskazuje jednak jednej liczby osób, które miałyby stracić pracę, dlatego na tym etapie nie można przesądzać skali ewentualnych zwolnień.

Ciekawym elementem nowego modelu jest również większe zaangażowanie Gminy Nowogard w finansowanie określonych usług zdrowotnych, które nie są finansowane przez NFZ. Program wskazuje możliwość zlecania przez gminę konkretnych świadczeń – na przykład dodatkowej diagnostyki czy programów skierowanych do seniorów. Oznaczałoby to, że w przyszłym modelu część lokalnych świadczeń mogłaby być finansowana bezpośrednio ze środków gminy.

Kiedy wszystkie te elementy zestawi się razem, kierunek zmian staje się wyraźny. SPZOZ ma być w mniejszym stopniu szpitalem opartym na wielu całodobowych profilach i ostrych hospitalizacjach, a w większym – lokalnym centrum leczenia planowego, diagnostyki, opieki ambulatoryjnej i długoterminowej.

Interna ma pozostać całodobową podstawą. Chirurgia ma być przede wszystkim planowa i jednodniowa. Ginekologia – operacyjna, ale bez położnictwa. Położnictwo, neonatologia i całodobowa pediatria mają zostać wygaszone. Ostry profil chirurgii ma zostać zastąpiony leczeniem planowym, a blok operacyjny ma działać głównie w modelu planowym. Jednocześnie rozwijane mają być ZOL, POZ, AOS, diagnostyka, endoskopia i laboratorium.

Taki kierunek rekomenduje Program Naprawczy SPZOZ w Nowogardzie na lata 2026–2028.

Dlatego przed jego przyjęciem warto dyskutować nie tylko o tym, ile szpital ma dzięki restrukturyzacji zaoszczędzić. Znacznie ważniejsze wydaje się pytanie:

jaki szpital chcemy mieć w Nowogardzie po 2028 roku?

Czy po wygaszeniu trzech całodobowych zakresów, odejściu od ostrego profilu chirurgii, zmniejszeniu interny i zmianie sposobu funkcjonowania bloku operacyjnego będzie to nadal placówka zapewniająca mieszkańcom oczekiwany poziom lokalnego zabezpieczenia szpitalnego?

I wreszcie – czy właśnie taki kierunek zmian radni chcą zaakceptować, przyjmując program naprawczy?

Poszczególne rozwiązania będą jeszcze wymagały analiz, uzgodnień z NFZ, zabezpieczenia finansowania i kolejnych decyzji. Sam program nie oznacza więc, że wszystkie opisane w nim zmiany już nastąpiły.

Ale kierunek został zapisany. I właśnie o tym kierunku powinna dziś odbyć się publiczna dyskusja.

Tymczasem… Już 23 września radni mają głosować nad Programem Naprawczym szpitala. 15 września odbyło się spotkanie radnych z dyrekcją placówki poświęcone planowanym zmianom. Uczestniczyli w nim m.in. Karolina Jaklińska-Czyżak, Tobiasz Lubczyński, Adam Żywica, Robert Czapla, Wojciech Włodarczyk, Mirosław Berezowski, Iga Błażewicz, Andrzej Kania, Katarzyna Korycka oraz Agnieszka Biegańska-Sawicka.

Pozostaje mieć nadzieję, że również radni, którzy na spotkaniu się nie pojawili, przed głosowaniem dokładnie zapoznają się z programem i zmianami, które przewiduje dla nowogardzkiego szpitala.