Od kilku dni analizujemy program naprawczy nowogardzkiego szpitala. Trudnej sytuacji finansowej placówki nikt nie kwestionuje. Jednak narracja o „braku wyjścia”, którą burmistrz Michał Wiatr przedstawiał w Telewizji Zachodniopomorskiej – której gmina co miesiąc zleca takie materiały, płacąc za każdy niemal 3 tys. zł – skłoniła nas do sprawdzenia, co rzeczywiście wynika z przepisów i dokumentów.

Prześwietliliśmy przepisy prawa, dokumenty NFZ i sam Program Naprawczy.

Ze słów burmistrza potwierdziło się wyłącznie jedno: Program Naprawczy rzeczywiście musiał powstać i podlega zatwierdzeniu.

Nie znaleźliśmy natomiast przepisu, który nakazywałby przyjęcie go w kształcie zaproponowanym przez dyrekcję. Ustawa nie nakazuje zamykania położnictwa, neonatologii ani całodobowej pediatrii. To są jednostronne propozycje wpisane do programu, a nie odgórny nakaz NFZ czy rządu. Obowiązek przyjęcia planu ratunkowego nie oznacza obowiązku zaakceptowania likwidacji oddziałów.

REKLAMA

Nie potwierdziliśmy również danych, którymi burmistrz uzasadniał w mediach nieuchronność cięć. W oficjalnych kryteriach nie znaleźliśmy potwierdzenia dla wskazywanego przez niego „minimum NFZ”, mającego gwarantować kontrakt, ani dla tezy, że w nowogardzkim szpitalu rodzi się zaledwie jedno dziecko tygodniowo.

Nie potwierdziło się także coś znacznie ważniejszego – że decyzja o zatwierdzeniu Programu Naprawczego leży w kompetencjach Rady Miejskiej.

Wręcz przeciwnie.

Burmistrz mówił w wywiadzie, że decyzję mają podjąć radni. Wspólnie. I rzeczywiście – pod obrady na jutrzejszą sesję skierowano projekt uchwały, w którym to rzekomo radni mają zatwierdzić dokument. Jako podstawę wskazano art. 59 ust. 4 ustawy o działalności leczniczej. Problem w tym, że powołano się na nieaktualny stan prawny.

17 września 2025 roku weszły w życie nowe przepisy. Zgodnie z dodanym art. 59a ustawy o działalności leczniczej program naprawczy gminnego SPZOZ zatwierdza wyłącznie organ wykonawczy – czyli burmistrz w drodze zarządzenia. Nie jest to kwestia naszej interpretacji. Są rozstrzygnięcia nadzorcze oraz orzeczenia sądów administracyjnych kwestionujące analogiczne uchwały rad gmin podejmowane po zmianie przepisów.

Dlatego pojawia się pytanie: czy w Nowogardzie mamy do czynienia ze zwykłym błędem, czy głosowanie Rady miało być próbą stworzenia politycznego parawanu?

Planowane wygaszenie odddziałów budzi zrozumiałe oburzenie. Przegłosowanie programu przez Radę stworzyłoby wygodną sytuację: zamiast osobistej odpowiedzialności burmistrza powstałaby polityczna tarcza, by w przyszłości móc powiedzieć mieszkańcom: „przecież to radni tak zdecydowali”.

Jeżeli jednak jest to jedynie błąd i niedopatrzenie, sprawa staje się jeszcze poważniejsza.

Nie mówimy o literówce w numerze artykułu, lecz o zignorowaniu procedury regulującej, jak i przez kogo ten dokument ma być procedowany. Zgodnie z art. 59a dyrektor SPZOZ ma ustawowy obowiązek przekazać program do zaopiniowania właściwemu oddziałowi NFZ oraz wojewodzie. Dopiero po uzyskaniu ich stanowisk i ewentualnym naniesieniu poprawek dokument trafia do zatwierdzenia.

Czy ta procedura została przeprowadzona? Czy organy te zajęły stanowiska? W materiałach przygotowanych na sesję tych dokumentów nie znaleźliśmy. Na odpowiedzi NFZ oraz Wojewody Zachodniopomorskiego w tej sprawie czekamy.

Pytanie o staranność i rzetelność całego procesu jest tutaj bardzo zasadne, bo odpowiedzialność dotyczy zarówno dyrekcji szpitala, jak i burmistrza Nowogardu.

Nie chodzi przecież o zwykły papierek. Program Naprawczy ma zdecydować o przyszłym kształcie szpitala. To szczególnie istotne, gdy proponowane zmiany dotyczą położnictwa, neonatologii, pediatrii, czy rezygnacja z ostrego dyżuru chirurgicznego i przejście wyłącznie na zabiegi planowe, co w praktyce oznacza, że mieszkaniec po wypadku czy z nagłym stanem zagrożenia życia może nie uzyska już w Nowogardzie natychmiastowej, ratującej życie pomocy chirurgicznej.

Błąd formalny można poprawić. Jednak raz zlikwidowanych oddziałów możemy już nigdy nie odzyskać. Kiedy odejdzie wyspecjalizowany personel, lekarze specjaliści znajdą zatrudnienie w innych miastach, a kontrakty z NFZ zostaną bezpowrotnie utracone – odbudowa tej struktury będzie w praktyce niemożliwa.

Stawka tej decyzji jest więc gigantyczna, a jej konsekwencje będą nieodwracalne.

Dodatkowe pytania budzi również doświadczenie osób odpowiedzialnych za przygotowanie i ocenę tego dokumentu. Jak podał radny Robert Czapla, przedstawiciel firmy opracowującej Program miał poinformować go, że w swojej historii przygotowała ona zaledwie trzy programy naprawcze. Nie znamy przy tym efektów ich wdrożenia. Z kolei obecna dyrektor nowogardzkiego szpitala nie ma wcześniejszego doświadczenia ani we wdrażaniu programu naprawczego, ani w zarządzaniu podobną jednostką ochrony zdrowia.

Tym bardziej zasadne jest pytanie, kto i w jaki sposób zweryfikował merytoryczne, prawne i organizacyjne założenia dokumentu, który ma przesądzić o przyszłym kształcie szpitala.

I tu pojawia się pytanie o dyrekcję szpitala i burmistrza . Czy możemy mieć pewność, że w ogóle zweryfikowano założenia merytoryczne programu naprawczego, skoro już przy procedowaniu dokumentu pojawiają się tak podstawowe wątpliwości prawne? Czy też najpierw zapadła decyzja o wygaszeniu, i ograniczaniu oddziałów a Program Naprawczy został do niej dostosowany?

Czy osoba zarządzająca szpitalem ma podstawową wiedzę o tym, jak funcjonują placówki medyczne? Czy burmistrz, który ma do dyspozycji cały aparat urzędu, grono fachowców i radców prawnych wystarczająco wnikliwie przeanalizował ten program i jego skutki społeczne? Bo jeżeli przy dokumencie tej rangi pojawiają się tak podstawowe błędy dotyczące zastosowanej procedury i właściwego organu, trudno nie zapytać, w jaki sposób dokument został zweryfikowany od strony merytorycznej.

Ostatecznie sprawa jest bardzo prosta: to nie Rada Miejska ma zatwierdzić ten Program. Ma go zatwierdzić burmistrz – własnym, jednoosobowym zarządzeniem.

Nie oznacza to jednak podejmowania decyzji za zamkniętymi drzwiami. Ustawa nie zabrania, aby burmistrz usiadł do rozmów zarówno z radnymi, jak i z mieszkańcami – ustawa w żadnym miejscu nie nakłada na niego obowiązku zatwierdzenia dokumentu dokładnie w wersji przygotowanej przez dyrekcję. Zanim złoży podpis, może – a w tej sytuacji chyba powinien – wsłuchać się w te głosy i zażądać od dyrekcji wprowadzenia zmian, jeśli taka będzie wola lokalnej społeczności.

Bo to on ostatecznie musi zadecydować, w jakim kształcie ten program zatwierdzi.  I to burmistrz, składając pod zarządzeniem podpis, weźmie odpowiedzialność za jego zatwierdzenie i za decyzję, że właśnie taki kształt nowogardzkiego szpitala akceptuje.

Głosowanie Rady tej odpowiedzialności z niego nie zdejmie, bo taka chwała nie powinna powstać.

Źródła:

• – Program Naprawczy Samodzielnego Publicznego Szpitala Rejonowego w Nowogardzie na lata 2026–2028.
• – Ustawa z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej,
• – Ustawa z dnia 5 sierpnia 2025 r. o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ustawy o działalności leczniczej (Dz.U. z 2025 r. poz. 1211) – zmiana zasad sporządzania, przekazywania i zatwierdzania programów naprawczych, obowiązująca od 17 września 2025 r.
• – Rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Dolnośląskiego nr PNK-N.4131.156.3.2025.PK z 29 października 2025 r. – stwierdzające nieważność uchwały Rady Gminy Zagrodno w sprawie zatwierdzenia programu naprawczego Gminnego Ośrodka Zdrowia w Zagrodnie.
• – Rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Dolnośląskiego nr PNK-N.4131.86.2.2025.MW3 z 13 listopada 2025 r. – stwierdzające nieważność uchwały Rady Gminy Mściwojów w sprawie zatwierdzenia programu naprawczego Gminnego Ośrodka Zdrowia w Mściwojowie.
• – Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 28 maja 2026 r., sygn. akt III SA/Lu 130/26 – stwierdzający nieważność uchwały rady gminy zatwierdzającej program naprawczy SPZOZ z pominięciem trybu wynikającego z obowiązujących przepisów.
• – Telewizja Zachodniopomorska, „Miasto w obiektywie – Michał Wiatr”, rozmowa z Burmistrzem Nowogardu Michałem Wiatrem dotycząca m.in. Programu Naprawczego nowogardzkiego szpitala,
• – Projekt uchwały Rady Miejskiej w Nowogardzie w sprawie zatwierdzenia Programu Naprawczego Samodzielnego Publicznego Szpitala Rejonowego w Nowogardzie na lata 2026–2028 wraz z materiałami przygotowanymi na sesję Rady Miejskiej.